Lịch trình sản xuất (production schedule) là bản phân bổ công việc, số lượng và thời hạn hoàn thành cho từng bộ phận để đơn hàng ra đúng hạn với nguồn lực hiện có. Bài viết trình bày ba đầu vào khi lập lịch, mục tiêu, năm bước thực hiện và cách hệ thống MES hỗ trợ lập lịch trình sản xuất.
1. Lịch trình sản xuất là gì?
Lịch trình sản xuất (Production Schedule) bao gồm tất cả các hoạt động điều phối, phân công từng bộ phận và cá nhân theo thứ tự công việc. Qua đó đảm bảo dự án được hoàn thành đúng tiến độ sản xuất theo khả năng hiện có của nhà máy.Ngoài ra, lịch trình sản xuất còn là hoạt động xác định số lượng, thời gian phải hoàn thành của từng chi tiết, bộ phận, sản phẩm trong dự án đã đề ra.
- Dự trữ đầu kỳ
- Số liệu dự báo cho nhu cầu sắp tới
- Số lượng đơn đặt hàng
Dự trữ kế hoạch = Dự trữ đầu kỳ − max(Đơn đặt hàng, Dự báo) của kỳ đó.
Khối lượng và thời điểm sản xuất: Được xác định dựa vào dự trữ kế hoạch. Khi lượng dự trữ này không đủ đáp ứng được nhu cầu đơn hàng đề ra thì tiến hành đưa vào sản xuất để có lượng hàng dự trữ thay thế. Lượng hàng dự trữ sẵn sàng bán: Là kết quả của dự trữ đầu kỳ trừ cho tổng đơn đặt hàng từ tuần đó đến tuần bắt đầu sản xuất (Tuần đầu tiên). Và là kết quả của số đưa vào sản xuất trong tuần trừ đi tổng khối lượng các đơn đặt hàng từ tuần đó đến tuần tiếp theo (Những tuần đưa vào sản xuất).2. Mục tiêu lập lịch trình sản xuất
Người phụ trách tiến hành lập lịch trình sản xuất dựa trên các thông tin và số liệu hiện có của công ty. Qua đó người quản lý có thể xác định được khi nào cần sản xuất và sản xuất số lượng bao nhiêu. Đồng thời giúp chuẩn bị kịp các nguồn lực sản xuất và đảm bảo luôn có hàng dự trữ sẵn sàng bán ra theo nhu cầu. Vì thế, lập lịch trình cho quá trình sản xuất là nhằm các mục tiêu sau:- Thiết lập khung thời gian nhất định đảm bảo triển khai thực hiện công việc của nhà máy.
- Tối thiểu hóa thời gian cho việc sản xuất ra 1 đơn hàng.
- Tối thiểu hóa số lượng sản phẩm dở dang trong quá trình sản xuất.
- Nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực sản xuất của doanh nghiệp.
3. Các bước lập lịch trình sản xuất trong doanh nghiệp
Bước 1: Lập danh sách công việc cần làm theo ngày, tuần, tháng, năm
Khi đưa ra các danh sách công việc, bạn sẽ có cái nhìn tổng quát hơn ở các bộ phận và giai đoạn của lịch trình sản xuất. Nắm bắt được số lượng cũng như trình tự thời gian thực hiện công việc. Các công việc được lên kế hoạch và ghi chép cụ thể để người thực hiện chủ động hơn trong công việc.
Bước 2: Đưa ra các mục tiêu tương ứng
Các mục tiêu phù hợp được đưa ra dựa trên các danh sách việc làm, đây cũng là mong muốn về thời gian, số lượng mà các doanh nghiệp muốn đạt được. Tuy nhiên các mục tiêu phải theo sát với mong muốn và khả năng thực hiện của doanh nghiệp. Nếu mục tiêu đặt ra quá cao thì khi không đạt được sẽ ảnh hưởng đến một chuỗi công việc khác trong lịch trình sản xuất.
Bước 3: Ưu tiên các công việc sản xuất theo thứ tự
Cân nhắc đưa ra các việc làm cần thiết và cấp bách trước theo một thứ tự nhất định. Các việc làm dựa vào tính quan trọng, thời gian thực hiện và đối tượng thực hiện. Việc này giúp loại bỏ bớt được thời gian lãng phí ở những công việc không cần thiết mà vẫn đạt được hiệu quả.
Bước 4: Linh hoạt trong thực hiện kế hoạch sản xuất
Với những đơn hàng gấp, đơn hàng ưu tiên cần sắp xếp kế hoạch cho phù hợp.
Bước 5: Kiểm tra việc thực hiện theo lịch trình
Ở mỗi tiến độ bạn hãy ghi lại kết quả để biết được mình đã làm đến đâu và đạt được bao nhiêu phần trăm những mục tiêu đưa ra. Khi nắm được những việc đấy, bạn sẽ phân bổ thời gian và nguồn lực trong lịch trình sản xuất hợp lý hơn.
4. Sử dụng hệ thống MES hỗ trợ quá trình lập lịch trình sản xuất
Hệ thống MES (Manufacturing Execution System) là một hệ thống điều khiển và quản lý sản xuất được tập trung vào giám sát khu vực sản xuất, kiểm soát, hậu cần, theo dõi lịch sử và quản lý chất lượng sản phẩm theo thời gian thực. Mục tiêu là nâng cao năng suất và hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp. Phần mềm này cung cấp hỗ trợ cho bộ phận kế hoạch trong việc tự động hóa lập lịch trình sản xuất dựa trên các thông tin được kế thừa chặt chẽ liên phòng ban và bộ phận khác nhau. Kế hoạch sản xuất sẽ theo dõi và cập nhật mọi thông tin cần thiết để lập kế hoạch sản xuất tức thời. Sau khi kế hoạch được duyệt, dữ liệu sẽ được truyền tức thời đến bộ phận sản xuất để thực hiện quá trình sản xuất. Điều này giúp đảm bảo rằng mọi thông tin quan trọng được chia sẻ một cách nhanh chóng và đáng tin cậy giữa các phòng ban và bộ phận liên quan, từ kế hoạch đến thực thi sản xuất. Lịch trình sản xuất đóng vai trò then chốt trong việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Một lịch trình sản xuất hợp lý không chỉ giảm thiểu thời gian chờ đợi và lãng phí, mà còn tăng cường khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Để đạt được điều này, các doanh nghiệp cần ứng dụng các công cụ và phần mềm hiện đại, đào tạo nhân viên và duy trì sự linh hoạt trong việc điều chỉnh kế hoạch theo thực tế, giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và cạnh tranh hiệu quả trong thị trường ngày càng khốc liệt.Chọn thiết bị cho lịch trình sản xuất
Lịch trình chỉ có giá trị khi tổ trưởng thấy được kế hoạch và báo tiến độ ngay tại chuyền. Kỹ sư IPC247 thường bố trí một máy tính màn hình cảm ứng ở mỗi trạm để hiện lệnh sản xuất từ MES và ghi nhận số lượng hoàn thành. Ba tiêu chí cần xét:
- Mặt trước đạt IP65/IP66, cảm ứng dùng được khi đeo găng, chịu lau rửa trong xưởng thực phẩm hoặc cơ khí.
- Không quạt, dải nhiệt −20…60 °C để chạy 24/7 mà không hút bụi vào bo mạch.
- Cổng LAN và COM để nối MES, máy in tem và máy quét mã vạch.
Advantech TPC-1251T có màn hình 12,1 inch, mặt trước IP66, dải nhiệt −20…60 °C, không quạt. Với khu vực chế biến thực phẩm, Panel PC KLD-1061B vỏ thép không gỉ SUS304, chống thấm nước và không quạt là lựa chọn phù hợp. Xem thêm danh mục Panel PC công nghiệp hoặc dùng công cụ chọn máy theo điều kiện lắp đặt để lọc theo kích thước màn hình, chuẩn IP và nhiệt độ.
Câu hỏi thường gặp về lịch trình sản xuất
Lịch trình sản xuất là gì?
Lịch trình sản xuất (production schedule) là bản phân công công việc theo thứ tự cho từng bộ phận và cá nhân, kèm số lượng và thời hạn hoàn thành của từng chi tiết, bộ phận, sản phẩm. Mục đích là để đơn hàng ra đúng tiến độ với năng lực hiện có của nhà máy.
Lập lịch trình sản xuất cần những dữ liệu đầu vào nào?
Cần ba dữ liệu: dự trữ đầu kỳ, số liệu dự báo nhu cầu sắp tới và số lượng đơn đặt hàng đã nhận. Từ đó tính ra dự trữ kế hoạch, khối lượng và thời điểm phải đưa vào sản xuất, cùng lượng hàng sẵn sàng bán ở từng tuần.
Lịch trình sản xuất khác kế hoạch sản xuất ở điểm nào?
Kế hoạch sản xuất trả lời câu hỏi sản xuất cái gì, bao nhiêu, trong kỳ nào. Lịch trình sản xuất chi tiết hóa kế hoạch đó xuống từng ngày, từng máy, từng tổ: việc nào làm trước, việc nào làm sau và khi nào phải xong. Lịch trình được lập sau khi kế hoạch đã duyệt.
Có mấy bước lập lịch trình sản xuất?
Có năm bước: lập danh sách công việc theo ngày, tuần, tháng; đặt mục tiêu số lượng và thời gian tương ứng; xếp thứ tự ưu tiên; điều chỉnh linh hoạt khi có đơn gấp; và kiểm tra kết quả thực hiện so với lịch trình để phân bổ lại nguồn lực.